Marmara'daki son depremler büyük depremin habercisi mi? Uzman isimlerden açıklamalar

JEOLOJİ MÜHENDİSİ PROF. DR. OKAN TÜYSÜZ

Bir depremin ya da depremlerin öncü olduğu arkasından büyük deprem gelince anlaşılır. Adalar fayında olan mikrodepremler bu fayın aktif olduğunu işaret etmek dışında bir anlam taşımaz. Bekleyip göreceğiz. Her büyük depremin arkasından artçı depremler olur ancak her büyük depremden önce öncü deprem olmaz.

JEOFİZİK MÜHENDİSİ PROF. DR. ÖVGÜN AHMET ERCAN

Marmara Denizi’nde Büyük Adanın güney batısında etkinleşen depremcikler vardır. Bunlara bakarak kimilerinin İstanbul’daki deprem öncüsü diye yorum yapması halkımızı tedirgin etmiştir. Deprem kestiririmleri yalnızca depremcik konumlarına ve sayılarına bakarak yapılmaz. Kabaca 12 tane yerin fiziksel özelliğindeki değişime bakılır. Uzun erimli deprem kestirlerime göre kuzey Marmara’da iki tane deprem, 7 ile 10 km odak derinliğinde olacaktır. Doğu batı doğrultusundaki kırılmanın yatay bileşeni 1,5 ile 2 metre, sağ atımlı, düşey bileşeni ise yaklaşık 1 metre olup batıya gittikçe artacaktır. 2,5 metreden daha yüksek süpürtü (tsunami) dalga yüksekliği cephesi beklenmemektedir. Deprem için en erken 2045, en olası 2075 yılları olsa da 2150 yılına kadar gecikme olasılığı da vardır.

PROF. DR. OSMAN BEKTAŞ

Bugün saat 16.00 civarında AFAD’a göre, Adalar Fayı üzerinde, yaklaşık 10 km derinlikte M2,2 deprem meydana geldi.Bu derinlikte yoğunlaşan mikrodeprem aktivitesi, fayın derin kesimlerinde yavaş sürünme (creep) ve buna bağlı enerji boşalması olasılığını gündeme getiriyor.Adalar Fayı üstte kilitli, derinde yoğun mikro depremler ile ( Bohnoff,2013 ) sürünüyor olabilir mi? San Andreas'taki derin creep davranışıyla benzerlik burada özellikle araştırılmalı. 1963 M6,3 Adalar depremi bu olasılığı güçlü kılar.

Bugün saat 16.00’da Adalar 2,2 sonra 17.00’de 2,6 üretti. Alman Araştırma ekibinden Bohnhoff, 2013 Adalar Fayının 10 km derinden sonra bu tür yoğun mikro depremleri ürettiğini belirtmişti.Fay bu yoğun mikro depremler ile enerji harcıyor olabilir. Şu an panik yapmaya gerek yok.

Adalar Fayı 10–13 km derinlikte mikrodeprem üretmeye devam ediyor. Halkın paniğe kapılmasına gerek yok. Bence bu aktivite, derinde creep yapan fayın deprem enerjisinin bir bölümünü küçük kırılmalarla harcıyor olabileceğini düşündürüyor. Bohnhoff vd. (2013) ve sonraki çalışmalar bu yorumu destekleyen önemli ipuçları veriyor.Mikrodepremler her zaman büyük depremin habercisi değildir; bazen fayın enerjiyi nasıl boşalttığını gösterir. Derinde sürünen fay enerjiyi boşaltıyor olabilir. Panik yok.

Adalar çevresindeki 10–13 km derinlikte mikrodeprem aktivitesi, Sındırgı'daki deprem kümelenmelerini hatırlatıyor. Marmara'nın sıcak ve akışkanlı derin yapısı, fay zonunda gözenek basıncını artırarak sürtünmeyi azaltabilir ve derin creep'i, (súrünmeyi) kolaylaştırabilir. Creep sırasında küçük asperitelerin (fayın kilitli bòlgeleri) kırılması, deprem enerjisinin bir bölümünün mikrodepremlerle harcanmasına yol açıyor olabilir.Bohnhoff (2013) ve sonraki çalışmalar bu tezi destekliyor.

An itibarıyla büyüyen Adalar deprem kümesi yaklaşık 10 km derinlikte, Adalar–Çınarcık fay sistemi üzerinde gelişiyor.Üstelik aynı sistem üzerinde 1963’te M6,3 depremi meydana geldi (Baştürk vd., 2016).Gaz/akışkan basıncı fay kaymasını tetikleyebilir; ancak depremi üreten gaz değil, faydaki kaymadır.Bu nedenle güncel kümeyi “gaz birikimi patlaması” ile açıklamak yerine, Adalar Fayı’nın günümüzdeki aktif deformasyonunu, kilitli ve sürünen (creep) kesimlerini araştırmak gerekir.